Een veelzijdig baasje met een grote schare fans. In de juiste handen omgetoverd tot vloeibaar goud, maar bij onkunde getransformeerd tot een zurig saai sappie. Van kurkdroog tot honingzoet, met of zonder bubbels en in zeer uiteenlopende prijsklassen. Chenin blanc wordt geroemd vanwege zijn finesse, hoge zuurgraad en hoog suikergehalte en tegelijkertijd ook vermaard vanwege precies dezelfde karaktereigenschappen. Chenin is veelzijdig, origineel, kan goed ouderen en weet als geen ander het terroir van een wijngaard uitstekend te vertalen. Als je nog nooit van deze druif gehoord hebt dan wordt het hoog tijd voor een beetje awareness. Want chenin blanc rocks. Big time!

Van Touraine tot de Kaap

Kaap de Goede Hoop

Chenin blanc heeft zijn roots in de Franse Loire Vallei waar hij al meer dan duizend jaar staat aangeplant. Oorspronkelijk heette de druif Plant d’Anjou, maar halverwege de 15de eeuw werd de witte druif vernoemd naar het plaatsje Mont-Chenin in de provincie Touraine. Tegenwoordig heeft de druif meer namen dan The Artist Formerly Known As Prince. Loire-locals noemen hem pineau de loire  en in Zuid-Afrika kom je de druif veelvuldig tegen als steen. In dit laatst genoemde land staat vandaag de dag de meeste chenin blanc aangeplant, halverwege de 17de eeuw meegenomen door good old Jan van Riebeeck. VOC-koopman, chirurgijn én wijnmaker in één. Over veelzijdig gesproken.

Verder kom je de druif op meerdere plekken ter wereld tegen zoals in de VS, Australië en Nieuw-Zeeland, maar de Loire en Zuid-Afrika zijn toch wel de grootste pleitbezorgers voor de kwaliteiten van deze aromatische witte druif.

Zoete wraak

Mistige wijngaard

De Loire Vallei is niet alleen de bakermat van de druif, ook bood zij het  decor voor de weergaloze comeback van de chenin in de jaren tachtig van de vorige eeuw. Druivensoorten zijn vaak onderhevig aan mode en sinds de jaren ’60 was chenin een beetje uit geraakt. Dit veranderde toen jonge wijnmakers twintig jaar later op zoek gingen naar een goede concurrent voor de edelzoete topwijnen uit Sauternes, een wijngebied ten zuiden van Bordeaux. Deze dessertwijnen worden gemaakt van druiven die zijn aangetast door edele rotting, ontstaan door een combinatie van ochtendmist, zonnestralen en een hoop geduld.

De populariteit van deze wijnen was in de jaren ’80 stijgende, net als de prijzen voor zo’n flesje vloeibaar goud. Daarom werd er naarstig gezocht naar (goedkopere) alternatieven en Loire-gebieden als Coteaux du Layon, Bonnezeaux, and Quarts de Chaume boden uitkomst. Ook in deze vallei zijn de omstandigheden voor edele rotting gunstig en de chenin blanc-druiven laten zich hier makkelijk beschimmelen om vervolgens te veranderen in rijke, delicate en bijzondere dessertwijnen. Als gunstig neveneffect stond de chenin blanc opeens te boek als kwaliteitsdruif.

Zuurpruim

Zuurpruim

En over welke kwaliteiten hebben we het dan? Om te beginnen heeft chenin een goede zuurgraadhuishouding. Dat houdt in dat Chenin Blancs veel elegantie en frisheid bevatten, maar die hoge zuurgraad zorgt er ook nog eens voor dat je de wijn lang kan bewaren. Ook al is deze wit van kleur. En dan geen sneue zes jaar, maar echt decennia lang. [tagline]Maar met alleen een zuur karakter wordt niemand populair. Dus een beetje vriendelijk en aromatisch tegenwicht zou wel prettig zijn.[/tagline] Ook dat heeft chenin blanc in zijn smakenpakket zitten. Afhankelijk van de plek waar hij groeit levert hij wijnen met veel fruitaroma’s zoals groene appeltjes, peren en perzik. Maar ook honing, brioche en tropisch fruit zoals ananas zijn voor hem niet vreemd. Meestal afgetopt met een flinke dosis frisse mineralen. Allemaal afhankelijk van de plek waarop hij groeit. Chenin blanc is namelijk een echte terroirvertaler, net als riesling (die andere witte druif waarvan je de wijn lang kan bewaren). Deze terroirexpressie komt uitstekend naar voren in de Loire. Daar is de grond waarop hij groeit van levensbelang voor de stijl wijn die hij later produceert. Daarbij genomen is de rijpheid van de druiven bepalend voor het type wijn dat de wijnmaker uiteindelijk beoogt.

Trie again

Chenin Blanc Grapes Ripening

Chenin blanc staat namelijk bekend om zijn ongelijke rijping. Dus de ene druif aan de tros is rijper dan de andere. Vooral bij de edelzoete wijnen die zijn aangetast door ‘botrytis’ speelt dit scheef rijpen nogal een belangrijke rol. Is een druif niet rijp genoeg, of is de schil slechts een beetje laf beschimmeld, dan is de kwaliteit van de wijn veel minder. Om dit te checken gaan wijnboeren meerdere malen per oogst de wijngaarden in om druifje voor druifje te checken op rijpheid en mate van edele rotting. ‘Trie’ noemen de Fransen dat.

Een selectieve plukmethode die de wijnmaker de mogelijkheid geeft om meerdere balletjes per oogst in de lucht te houden.

In een koeler jaar worden er bijvoorbeeld meer zoete mousserende wijnen gemaakt, dan in een goed en gunstig heet jaar waarbij de omstandigheden voor optimale rijping en edele rot perfect zijn. Het is een echt monnikenwerkje, maar het resultaat mag er zeker weten wezen.  Naast halfzoete en hele zoete mousserende wijnen, worden er in dit gebied ook prachtige droge bubbels gemaakt van de chenin blanc.

Na Champagne is de Loire de grootste producent voor mousserende wijnen in La France, met als bekendste wijn de Crémant de Loire. Een belletjeswijn gemaakt op dezelfde wijze als bubbellega Champagne (méthode traditionelle) maar dan afkomstig uit de gebieden Anjou, Saumur of Touraine. Maar ook andere Loire-gebieden leveren prachtige en delicate bubbels met elegant groen fruit, bloemen en mineralen en vaak ook tegen (kalk)bodemprijzen. Een goed alternatief voor iedereen die een lekkere Franse bubbelervaring wil beleven zonder al te diep in de buidel te tasten.

Tropische verrassing

multi fruit splash

Zijn het alleen de Fransen die raad weten met deze druif? Non!

Ook in Zuid-Afrika ontpopt de chenin blanc zich als ware publiekslieveling. En in vergelijking met zijn Europees familielid trekt de Zuid-Afrikaanse chenin blanc een iets minder zuur gezicht. Want in dit wijnland (met zijn prachtige glooiende wijnvelden) is de chenin iets meer gericht op het tropisch fruit dan op de groene en witte fruitaroma’s. De druif verwierf hier bekendheid onder de naam ‘steen’ maar steeds meer wijnmakers gebruiken zijn originele Franse naam omdat dit iets deftiger klinkt en meer kwaliteit uitstraalt.

Want vooral in Zuid-Afrika kan de kwaliteit van Chenin Blancs nogal sterk variëren. De druif leent zich goed voor hoge opbrengsten (lekker veel, niet lekker), maar als de wijnboer geduldig is en voor minder kwantiteit gaat  dan is het een feestje. Rijp fruit van nectarines, meloen en peer, of nog rijper neigend naar ananas en guave. En meestal in balans gebracht door die typische frisse zuren waardoor de wijn mooi door-drinkbaar blijft.

Aan tafel!

tafel dekken

Misschien wel het allergaafste aan de druif is zijn multi-inzetbaarheid aan tafel. Eigenlijk zou je een heel diner kunnen bedenken met alleen maar chenin blanc in het glas. Je zal je zeker niet snel vervelen. Een groot plateau met fruits de mer en een sprankelende droge bubbel uit Vouvray, of een romige paté of asperges met een rijpe chenin met tonen van citrus en honing. Heer-lijk. Of een gegrild stukje vis van de braai met een tropisch fruitige chenin blanc uit Zuid-Afrika. Top! En als klap op de vuurpijl een edelzoete Coteaux du Layon bij een stukje blauwe kaas. Tsak, tsak. Chenin blanc pakt ze allemaal.

De druif is een aanrader voor mensen die even sauvignon blanc-moe zijn en die graag een uitstapje maken naar een andere dorstlesser. Met net even dat extra portie rijpheid. De variatie in stijlen is eindeloos en je raakt dan ook zelden uitgekeken op deze kameleon van de witte druiven. Een uitgesproken jongen met zachtaardige trekjes. Aromatische finesse gecombineerd met speels rijp fruit. Een echte ontdekking voor de beginnende wijndrinker en lekker thuis komen voor de geoefende wijnfan. Chenin blanc rocks big time.

Privacy Preference Center